Begin 2026 kreeg Mozambique te maken met uitzonderlijk hevige regenval, met name in de zuidelijke en centrale provincies, wat leidde tot ernstige overstromingen en wijdverspreide humanitaire gevolgen. De overstromingen verstoorden de bestaansmiddelen van de bevolking, zorgden ervoor dat gemeenschappen ontheemd raakten en brachten schade toe aan essentiële voorzieningen en infrastructuur. In negen provincies werd bijna 5.000 kilometer aan wegen getroffen, wat het vervoer, de toegang voor humanitaire hulp en de levering van essentiële goederen aanzienlijk belemmerde.
De situatie bleef zich ontwikkelen terwijl de grootschalige overstromingen aanhielden. Het gecontroleerd lozen van water uit dammen, bedoeld om structurele schade te voorkomen, zorgde ervoor dat de overstromingen langer aanhielden en dat het geografische bereik van de ramp groter werd. Naar schatting waren ongeveer een miljoen mensen getroffen.
Als reactie op de crisis heeft Dutch Relief Alliance (DRA) een noodhulpprogramma opgezet met financiering van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken (MFA). De respons bracht zes Nederlandse humanitaire organisaties – CARE (coördinerende organisatie), Oxfam Novib, Plan International, Save the Children, Tearfund en World Vision – samen in nauwe samenwerking met zes nationale en lokale organisaties, namelijk Associação do Meio Ambiente (AMA), Associação dos Jovens e Amigos de Govuro (AJOAGO), Fundação SEPPA (SEPPA), Hikone Moçambique, KULIMA en MAHLAHLE – om gecoördineerde humanitaire hulp te bieden en de inspanningen voor vroeg herstel te ondersteunen.
Als onderdeel van de gezamenlijke hulpactie hebben Oxfam en haar lokale partner, AJAOJO, levensreddende hulp en ondersteuning bij het vroege herstel geboden aan door overstromingen getroffen gemeenschappen in de provincie Gaza. De hulp richtte zich op water-, sanitaire voorzieningen en hygiëne (WASH) en beschermingsmaatregelen, om gemeenschappen te helpen op een waardige manier te herstellen en tegelijkertijd hun veerkracht tegen toekomstige crises te versterken.
Tijdens een veldbezoek ontmoette Abdur Rauf Safi van Oxfam Novib leden van de gemeenschap en bekeek hij hoe zowel de WASH- als de beschermingsactiviteiten werden uitgevoerd. Uit gesprekken met getroffen gezinnen bleek hoe relevant de geboden hulp was en welke positieve impact deze had. Vooral vrouwen spraken hun waardering uit voor de ‘dignity kits’, terwijl het herstel van een door de overstroming beschadigd leidingwaternet de toegang tot veilig drinkwater aanzienlijk verbeterde.
Het gerenoveerde watersysteem, gelegen in het district Mapai, heeft zijn capaciteit uitgebreid tot 10.000 liter veilig drinkwater per dag, waarvan 531 mensen profiteren. Het gemoderniseerde systeem, dat wordt aangedreven door hernieuwbare energie, bood een duurzame en klimaatbestendige oplossing die de toegang tot essentiële voorzieningen verbeterde en tegelijkertijd de kwetsbaarheid van de gemeenschappen voor toekomstige rampen verminderde.
Terwijl klimaatgerelateerde rampen gemeenschappen in heel Mozambique bleven treffen, bleek uit de reactie daarop hoe belangrijk het is om te investeren in preventieve maatregelen, rampenparaatheid en veerkrachtige infrastructuur. Vroegtijdig ingrijpen heeft niet alleen levens gered, maar ook de bestaansmiddelen beschermd, het herstel versneld en de humanitaire en economische gevolgen op lange termijn van terugkerende rampen beperkt.
Dankzij een nauwe samenwerking tussen lokale partners, internationale organisaties en de Nederlandse regering heeft het Dutch Relief Alliance-programma kwetsbare gemeenschappen in Mozambique ondersteund bij hun overgang van noodhulp naar vroeg herstel en grotere veerkracht.
Save the Children
Laan van Nieuw Oost-Indië 131-k
2593 BM Den Haag
Nederland
Voorzitter: ZOA