Onder leiding van Tearfund DRC lanceerde een consortium van War Child, Help een Kind, World Vision, Stichting Vluchteling/ICR en CARE International samen met hun lokale partners een gecoördineerde noodhulpactie in de gezondheidszones van Goma, Nyiragongo, Karisimbi en Kirotshe. Hun missie: levensreddende hulp bieden op het gebied van water, sanitaire voorzieningen, gezondheidszorg, voedselzekerheid, bescherming en contant geld.
Dit is het verhaal van die reactie en van de veerkrachtige gemeenschappen die, ondanks onvoorstelbare ontberingen, doorgaan met het opnieuw opbouwen van hun leven.

Genezing begint in gezondheidscentrum Bujovu 
In het hart van Bujovu, een wijk die zwaar getroffen is door de crisis, is gezondheidswerker Mugeni Mutabaz een baken van hoop geworden. “Ik woon hier al 12 jaar”, zegt ze. “Het is mijn taak om mensen bewust te maken van ziekten en gezinnen te laten weten dat medische zorg voor kinderen gratis is. Zwangere vrouwen die vroeger thuis bevielen, komen nu naar het gezondheidscentrum.”
Philippe Ndabateze, hoofdverpleegkundige en lokaal gezondheidscoördinator in het Bujovu Health Center, legt uit hoe de training gezondheidswerkers in staat heeft gesteld om mogelijke epidemieën op te sporen en erop te reageren. “We houden ziekten als cholera en mpokken in de gaten. De verbeterde watervoorziening had een positief effect en heeft het aantal cholera-gevallen direct verminderd.”
Voor inwoners als Anuarite Kakes is deze toegang tot gezondheidszorg levensveranderend geweest. “Mijn dochter werd plotseling ziek. Ze moest overgeven en had hoge koorts. De verpleegsters hebben haar meteen behandeld. We hebben geleerd hoe gemakkelijk kinderen ziek kunnen worden door over vieze vloeren te kruipen. Nu weten we wat we moeten doen.”

Water: een levensader hersteld 
Waterschaarste was een van de meest urgente problemen toen M23 eenmaal Goma had veroverd. Bienfait Murhula, projectmanager bij Bon Dieu dans la Rue (lokale partner van Stichting Vluchteling), herinnert zich de wanhopige dagen toen de openbare watervoorziening van Goma werd afgesloten. “We identificeerden Buhimba Avenue als het meest kwetsbare gebied en installeerden daar een waterpunt.” Vóór deze interventie moesten de bewoners Rwanda in of uren lopen om water te halen. “Soms waren we de hele dag bezig om één jerrycan te vullen,” zegt Mukundiyukuri Marceline. “Het was niet eens genoeg om ons te wassen.” Albertine Kasao vertelt hoe het nieuwe waterpunt het dagelijks leven heeft veranderd. “Vroeger deed ik één keer per week de was. Nu kan ik elke dag kleren wassen. Mijn kinderen zijn schoon en worden niet meer ziek van vies water.”
Het consortium levert nu dagelijks tot 40 kubieke meter water, een essentiële dienst die duizenden weer waardig en gezond heeft gemaakt.

Wederopbouw van levens met waardigheid 
Voor veel ontheemde gezinnen betekende terugkeer naar huis dat ze helemaal opnieuw moesten beginnen. Biriko Georgette, een repatriant in Kibumba, verloor alles: vee, huishoudelijke artikelen, zelfs kookpotten. “Ik ben dankbaar voor de spullen die ik heb gekregen. Ze helpen me de was te doen, regenwater op te vangen en te koken. Deze dingen zijn essentieel.” Help a Child, werkzaam in Nyiragongo, richtte zich op geldhulp, WASH en bescherming. Projectmanager Cécile Kasoki legt de innovatieve aanpak uit: “We hebben simkaarten en mobiele telefoons verstrekt aan mensen in nood. Dit maakt de hulp discreet en geeft gezinnen de middelen om hun leven te leiden.” Poppy Anguandia, Tearfund's DRC Country Director, benadrukt het belang van keuze. “Gezinnen kunnen het geld gebruiken om bedrijven te starten, gezondheidszorg te betalen of hun kinderen naar school te sturen.”
Georgette is van plan aardappelzaden te kopen om de landbouw weer op te starten. “Ons land is ongebruikt. Dit geld helpt ons om onze levensomstandigheden te verbeteren.”

De toekomst beschermen: kinderen eerst 
Kinderen zijn het zwaarst getroffen door het conflict. Velen zijn getraumatiseerd, ontheemd of zelfs gerekruteerd voor gewapende groepen. De inspanningen van het consortium op het gebied van kinderbescherming hebben veilige ruimtes gecreëerd voor genezing en groei. Rosette Mangaza van War Child DRC vertelt verhalen over transformatie. “We hebben gezien hoe kinderen weer in de gemeenschap zijn geïntegreerd. Hun gedrag is verbeterd dankzij spelletjes en educatieve activiteiten.” Ndibungo Nzababera, een repatriant in Kibumba, ziet de verandering met eigen ogen. “Ze komen blij thuis. Ze zijn niet meer bang. Ze zijn rustiger en hebben echt plezier.” Psycholoog Deocard Kibanvunya voegt daaraan toe: “Er is nu echt verandering.”

Overleven en kracht in Goma 
Wema Kahindo vluchtte met haar kinderen uit Kirotshe, eerst naar een kamp en daarna naar Goma. “Het leven in het kamp was zwaar. We verkochten brandhout om te eten. Toen er bommen vielen, vluchtten we weer. Ik had niet eens een jerrycan om water te halen.” De kit die ze kreeg bestond uit kookpotten, bekers, jerrycans en kleding. “Het heeft ons erg geholpen. Ik kan nu voor mijn kinderen zorgen en ze gezond houden.” De dagelijkse watervoorziening van Tearfund heeft haar tijd gegeven om voor haar huishouden te zorgen. “Ik hoef niet elke dag drie uur te lopen. Ik kan nu schoonmaken en voor mijn kinderen zorgen.”

Terug naar huis, nieuwe uitdagingen 
In Kaduki helpen CARE International en lokale partner Kujitegemea in Action (KUA) teruggekeerden bij de wederopbouw. Maar velen, zoals Albert Mwamba, keerden terug naar niets. “Ik ben gehandicapt en kan niet op het land werken. Mijn vrouw had geen middelen om een bedrijfje te beginnen.” Voedselhulp was de eerste stap. “Ik kreeg meel, bonen, olie en zout. Ik was erg dankbaar.”
Espérance Shabani, een andere ontheemde moeder, vluchtte meerdere keren met haar zeven kinderen. “Ik had niets te eten. Ik ben gehandicapt en kon niet reizen. Toen ik hoorde dat Tearfund mensen zoals ik steunt, voelde ik opluchting.” De Anglicaanse Kerk van Congo deelde cashhulp uit aan 1.250 huishoudens. Noodhulpmedewerker Ragi Ighor zegt: “Elke dag ontmoeten we mensen die heel dankbaar zijn voor de steun.”

Vooruitblik 
Ondanks de vooruitgang blijven er uitdagingen. “De dreiging van cholera is nog steeds aanwezig,” zegt Poppy Anguandia. “Mensen willen terugkeren naar hun velden, maar hebben daar de middelen niet voor. De onveiligheid blijft.”
Toch straalt de geest van samenwerking en veerkracht er vanaf. “We blijven samenwerken met lokale partners en gemeenschappen om aan deze behoeften te voldoen. Hartelijk dank aan het Dutch Relief Alliance en iedereen ter plaatse.”

Van 7 februari tot 6 augustus 2025 boden CARE, Help een Kind, Stichting Vluchteling, Tearfund, War Child en World Vision noodhulp, waaronder water, sanitatie en hygiëne, gezondheidszorg, voedselzekerheid, multifunctionele geldhulp en bescherming aan mensen in de gezondheidszones Goma, Kiroshe, Nyirangongo en Karisimbi, die zich rond Goma (Noord-Kivu) bevinden.