Goma (DRC) Acute crisis Gezamenlijke respons

De recente piek van geweld in januari 2025 als gevolg van het M23-conflict in Goma heeft 700.000 mensen ontheemd, met 43.500 nieuwe ontheemden tussen 6 en 25 januari (UNHCR, 30 januari 2025). Dit brengt het totale aantal ontheemden in het hele land op 6,4 miljoen, waarvan 2,9 miljoen in 2024 (IOM).

De inname van Goma op 24 januari heeft de crisis verergerd, infrastructuur vernietigd, diensten beperkt en de overbevolking vergroot. Vrouwen en meisjes lopen een verhoogd risico op gendergerelateerd geweld, terwijl de toegang tot water, elektriciteit, voedsel en markten kritiek laag blijft (UNHCR, 30 januari 2025). Water, sanitaire voorzieningen en hygiëne zijn ernstig onder druk komen te staan, met kritieke watertekorten en een hoog risico op cholera, mazelen en pokken (OCHA, 3 februari 2025; UNICEF, 31 januari 2025). Veel inwoners zijn voor water afhankelijk van het Kivu-meer of staan in de rij bij het station Plage du Peuple (UNICEF, 2025).

Overvolle locaties voor ontheemden (scholen, kerken en informele nederzettingen) en beschadigde infrastructuur verergeren de omstandigheden, waardoor duizenden het zonder schoon water of sanitaire voorzieningen moeten stellen. UNICEF en OCHA melden een toename van open defecatie, slecht afvalbeheer en een verhoogd risico op cholera, vooral bij kinderen, zwangere vrouwen en ouderen. Vrouwen en meisjes blijven kwetsbaar voor GBV als gevolg van ontoereikende sanitaire voorzieningen. Er blijven humanitaire tekortkomingen bestaan. Pakhuizen van ngo's zijn geplunderd, watersystemen in kampen zijn vernield en boorgaten zijn ontoereikend om aan de vraag te voldoen. Er is nog steeds een ernstig tekort aan zeep, waterzuivering en producten voor menstruele hygiëne. UNICEF (1 februari 2025) roept op tot dringende WASH-interventies. Ondanks een staakt-het-vuren blijft de algemene veiligheidssituatie fragiel, wat acute humanitaire interventies in de komende weken en maanden zou kunnen belemmeren.

De gezamenlijke reactie

In het kader van deze gezamenlijke respons worden de volgende activiteiten uitgevoerd:

• Water, sanitaire voorzieningen en hygiëne (WASH): Verstrekking van schoon water, verbeterde sanitatiestructuren, hygiënekits en voorlichting over hygiëne. Nationale en subnationale WASH-clusternormen worden nageleefd.
• Gezondheid: In Gezondheidszone Karisimbi wordt eerstelijnsgezondheidszorg verleend via gratis poliklinische consulten voor intern ontheemden en de gastgemeenschap. De diensten omvatten de bestrijding van kinderziekten (malaria, diarree, ARI, mazelen), verwijzingen, reproductieve gezondheidszorg in noodsituaties, behandeling na seksueel geweld, gezondheidszorg voor moeders en pasgeborenen.
• Voedselzekerheid (FSL): Er wordt voedsel uitgedeeld in Sake (Kirotshe HZ) voor 4200 mensen. Elke distributie zal de FSL clusterrichtlijnen volgen voor het standaard volledige rantsoen per persoon per dag gedurende 30 dagen.
• Multifunctioneel geld (MPC): Met cashmodaliteiten richt deze gezamenlijke respons zich op de meest dringende tekorten en behoeften op het gebied van voedsel en NFI, terwijl één lid cash verstrekt om de beschermingsbehoeften te dekken. MPC zal onbeperkt zijn, zodat huishoudens het geld kunnen gebruiken voor andere basisbehoeften dan voedsel.
• Bescherming: De gezamenlijke respons omvat mainstreaming van bescherming in hun hele programmering. Om dit zichtbaar te maken, hebben de meeste deze ook als aparte sector opgenomen om verslag te kunnen doen van de uitgevoerde activiteiten. Bescherming is van cruciaal belang, vooral voor vrouwen en kinderen die kwetsbaar zijn voor GBV en mensenhandel, en vereist veilige ruimten, psychologische ondersteuning en gezinsherenigingsmechanismen voor niet-begeleide kinderen.

Deze interventies zijn gericht op het ondersteunen van in totaal 114.941 personen, Met specifieke aandacht voor kwetsbare groepen zoals kinderen, vrouwen, personen met een handicap en ontheemde gezinnen in nood. De respons is ontworpen om aan de onmiddellijke behoeften te voldoen en tegelijkertijd rekening te houden met gendergevoelige benaderingen om de meest effectieve steun voor alle getroffen bevolkingsgroepen te garanderen.

Foto: Gad Muweza/Tearfund