BEIRUT, Libanon - 14 april 2025

Terwijl Libanon zich blijft herstellen van een van de hevigste escalaties van geweld sinds 2006, heeft de Dutch Relief Alliance Joint Response zijn gecoördineerde noodhulpinterventies in Libanon afgerond en meer dan 66.000 mensen in het hele land levensreddende hulp geboden.

Van voedselpakketten tot geestelijke gezondheidszorg en psychosociale ondersteuning, deze collectieve respons - geleverd door de inspanningen van War Child, de leidende organisatie, zes vooraanstaande humanitaire organisaties en meer dan negen lokale uitvoerende partners - was erop gericht om tegemoet te komen aan de dringende en veranderende behoeften van gezinnen die ontheemd waren of getroffen werden door het conflict, van het noorden tot het zuiden.

Context: Een verslechterende crisis

De interventie van Dutch Relief Alliance was een reactie op de escalatie die eind september 2024 uitbrak aan de grens tussen Libanon en Israël. De spanningen liepen sinds september 2023 gestaag op en werden gekenmerkt door grensoverschrijdende incidenten, sporadische beschietingen en groeiende politieke instabiliteit, waardoor een onstabiele omgeving ontstond aan de zuidgrens en een domino-effect in het hele land ontstond. Meer dan twee maanden van intense vijandelijkheden eisten duizenden doden, waaronder honderden kinderen, en meer dan honderdduizenden mensen raakten ontheemd - velen van hen zochten hun toevlucht in collectieve schuilplaatsen of bij gastgemeenschappen in het hele land. De civiele infrastructuur werd zwaar getroffen en de openbare diensten hadden moeite om het hoofd boven water te houden.

“Als reactie op de nijpende situatie heeft War Child, samen met Joint Response consortiumleden en partners, een sterk gecoördineerde en complementaire inspanning geleverd om essentiële diensten te verlenen in heel Libanon. Deze inspanningen waren gericht op het bereiken van kinderen, jongeren en hun families met essentiële hulp. Dit omvatte kinderbescherming, geestelijke gezondheidszorg en psychosociale hulp en andere levensreddende interventies,” zegt Nisrine Yassine, War Child Libanon Country Director.

Op 27 november 2024 werd in Libanon een voorwaardelijk staakt-het-vuren van kracht, dat tijdelijke verlichting bood en een venster om de humanitaire behoeften te beoordelen. Voor veel gezinnen was de schade echter al aangericht: huizen verloren, gezondheidsproblemen en ontwortelde levens.

Gecoördineerde reactie in verschillende sectoren

In het kader van de gezamenlijke respons in Libanon werkten Dutch Relief Alliance-partners (War Child, Plan International, Oxfam Novib, CARE, World Vision en Stichting Vluchteling) samen met lokale uitvoerende organisaties om snel en effectief te reageren. Tot de belangrijkste interventiegebieden behoorden:

• Voedselzekerheid: Warme maaltijden en voedselpakketten bereikten 37.000+ mensen.
• Multifunctionele geldelijke steun (MPCA): Met noodhulpgeld konden ontheemde gezinnen op een waardige manier in hun basisbehoeften voorzien.
• Gezondheid en geestelijke gezondheid: Er werd eerstelijnsgezondheidszorg, kraamzorg en consultaties in de geestelijke gezondheidszorg aangeboden, waaronder psychologische eerste hulp voor kinderen en overlevenden van trauma's.
• Bescherming: Recreatieve activiteiten, voorlichting over PSEA en op gender gebaseerd geweld (GBV), casemanagement voor kinderbescherming en waardigheidskits hielpen vrouwen en kinderen om veilig en ondersteund te blijven.
• Onderdak en overwintering: Winterkits, reparaties en warme kleding zorgden ervoor dat ontheemde gezinnen de koudere maanden aankonden.
• Water, sanitaire voorzieningen en hygiëne (WASH): Hygiënekits, verzorgingsproducten voor de menstruatie, babyspullen en het herstel van WASH-voorzieningen verbeterden de omstandigheden in opvangcentra en gastgemeenschappen.

“Dankzij Oxfam's herstel van waterstations in zwaar getroffen gebieden als Nabatieh en Tyrus konden duizenden mensen weer toegang krijgen tot schoon water, terwijl onze coördinatie met lokale autoriteiten zorgde voor duurzaamheid en eigen inbreng van de gemeenschap,” zei een vertegenwoordiger van Oxfam. “Dit soort samenwerking tussen verschillende sectoren heeft de Joint Response zo impactvol gemaakt.”

Lokale partnerschappen: De kracht van samenwerking

De respons werd mogelijk gemaakt door vertrouwde lokale partnerschappen. Lokale uitvoerende organisaties speelden een cruciale rol bij het mobiliseren van het bereik en het zorgen voor contextgevoelige hulpverlening in gebieden als Akkar, Baalbek-Hermel, Chouf, Zuid-Beiroet, het zuiden en daarbuiten.

Een bijzonder opvallende les die tijdens de respons werd geleerd, zoals verwoord door een vertegenwoordiger van World Vision, was “het belang van flexibiliteit en snelle aanpassing, zowel wat betreft geografische focus als sectorale prioriteiten. De conflictdynamiek en ontheemdingpatronen veranderden snel en het vermogen om de programmering aan te passen - met name de overgang van noodopvang naar herstel van scholen - was essentieel om te kunnen voldoen aan de veranderende behoeften ter plaatse.”

“Dankzij de flexibiliteit van de gezamenlijke respons konden we ons aanpassen aan de veranderende realiteit ter plaatse,” zei een vertegenwoordiger van Nusaned, een lokale uitvoerende partner. “Na het staakt-het-vuren werden de schuilplaatsen die we bedienden bijna van de ene op de andere dag leeggehaald. We pasten ons snel aan en gingen elders verder met het uitdelen van warme maaltijden, zodat er geen middelen verloren gingen.”

In de cijfers

• Meer dan 53.000 mensen konden in hun basisvoedselbehoeften voorzien.
• Meer dan 15.000 mensen kregen toegang tot hygiëne- en sanitatievoorzieningen.
• ~ 3.000 kinderen en volwassenen kregen een veilige afvoer van uitwerpselen en schoon water.
• De beschermingsactiviteiten kwamen ten goede aan duizenden kinderen, met een sterke genderbewuste aanpak en speciale zorg voor mensen met een handicap.*

*Volgens rapporten samengesteld tot 1 maart 2025.

Een aanzienlijk deel van de ondersteunden waren vrouwen en kinderen. De inzet voor intersectionele en inclusieve programmering was duidelijk in alle sectoren.

“Door samen te werken met lokale partners konden we dubbel werk voorkomen en inspelen op realtime feedback uit de gemeenschap, met name in collectieve opvangcentra waar de behoeften snel veranderden”, aldus een vertegenwoordiger van Plan International. “Dit reactievermogen hielp ons om meer dan 16.000 mensen te bereiken met hygiëne- en Menstrual Hygiene Management-kits en om duizenden voedselpakketten en winterkits te verdelen onder gezinnen in nood.”

Vooruitblik

Hoewel het staakt-het-vuren heeft gezorgd voor een tijdelijke vermindering van de vijandelijkheden, blijft de situatie fragiel. Recente escalaties in Zuid-Libanon hebben de bezorgdheid over de veiligheid en het welzijn van de getroffen gemeenschappen doen toenemen. De behoeften van ontheemde bevolkingsgroepen - met name vrouwen, kinderen en mensen met een handicap - zullen naar verwachting ook lang na beëindiging van het actieve conflict blijven bestaan.

Het Internationaal Vluchtelingencomité, dat via Stichting Vluchteling lid is van de Joint Response, benadrukt het belang van langdurige, meerjarige financiering om de langdurige crises in Libanon aan te pakken. Het comité beveelt aan te investeren in de versterking van het nationale systeem - met inbegrip van langetermijnsteun voor het ministerie van Volksgezondheid - en dringt aan op een dringende herziening van de waarde van de overdrachten in de vorm van geldelijke steun om rekening te houden met de stijgende behoeften.

Voortdurende, gecoördineerde inspanningen zijn essentieel om de veerkracht te versterken en ervoor te zorgen dat de humanitaire hulp terechtkomt bij degenen die deze het hardst nodig hebben.